59. Wat te doen als ineens je oma overlijdt

Wat te doen als ineens je oma overlijdt

Vrijdag 29 maart jongstleden overleed de oma van Dora. Oma zorgde voor Dora. Dora woonde bij haar in huis. Op deze vrijdag komt Dora thuis en ze ziet oma slapend op haar stoel. Niets vreemd aan de hand, want dat gebeurde wel vaker.


Dora kan goed voor zichzelf zorgen, dus ze maakte zich niet zo druk. Maar toen haar vriend David op bezoek kwam, was er toch wel een probleempje. Het leek alsof oma had geplast. Er lag nattigheid onder haar stoel en het rook ook niet zo lekker.


Maar David en Dora hadden het al gauw de opgelost. Samen zouden ze oma wel wassen en de kamer dweilen en schoonmaken. Zo gezegd, zo gedaan.


Hoe uiteindelijk duidelijk werd dat oma overleden was, weet ik niet. (Het was buiten rond de 45 graden Celcius.) Wat ik wel weet is dat Dora en David heel goed voor oma hebben gezorgd, terwijl de volwassenen, wonend rondom oma en Dora, helemaal niets gedaan hebben. Ik ben trots op deze twee kanjers!


Maar daar wordt in de Ghanese cultuur iets anders over gedacht. Ze hadden oma niet meer aan mogen raken, dus de kinderen moesten een rituele reiniging ondergaan.


Dat betekent dat er bij een meer een tunneltje gegraven wordt waar de jongen 3x naakt doorheen wordt getrokken en het meisje 4 keer. (Vrouwen hebben het altijd zwaarder!) Daarna kunnen ze zich gaan wassen. Er hoort ook bij dat je hoofd geschoren wordt.



Nu weet ik niet wie er vreselijk boos waren op de kinderen, maar dat dit volwassenen waren is wel duidelijk. Dora en David wonen beide in een cultuur waar je als kind geen vragen mag stellen. Dus wat deden ze: ze handelden op een manier waarvan zij dachten dat het goed was: oma had geplast in haar slaap, dus dan moet ze gewassen worden en de vloer moet gedweild!

door Stichting Lumen Mundi 28 februari 2026
We hebben een nieuw kind op school: Swabiratu. Ze glimlacht de hele tijd. Ze is 5 jaar oud en sluit zich aan bij de groep van Meriga. Swabiratu kan praten, noch lopen. Meriga masseert haar elke dag. We hopen dat ze in de toekomst rechtop kan lopen en zitten. Meriga heeft vier kinderen in haar groep. We kunnen nu zeggen dat het vol is. In Godfreds groep hebben we 8 kinderen, in Mary's groep 5, en last but not least: Arafat als eerste leerling in de Community Based Workshop. De manier van werken is veranderd. We werken niet meer met de groep als geheel, uitzonderingen daargelaten. Het betekent dat elk kind de aandacht krijgt die hij of zij nodig heeft. Dit is moeilijk voor de leerkrachten, omdat ze altijd moeten observeren en bijhouden wat iedereen doet. Maar het resultaat is er: Saviour en Ezekiel lezen steeds beter. (Ter informatie: vorig schooljaar heeft Ghana Education Service een onderzoek gedaan naar het leesniveau in Sandema, eind basisschool. Het resultaat: kinderen die konden lezen, was minder dan 10%!) 's Ochtends, na de opening en het ontbijt, beginnen we met het leren: rekenen, fonetisch lezen, Engelse taal, geschiedenis, aardrijkskunde. Na de lunch doen we handvaardigheid, verhalen vertellen, fijne motoriek oefeningen, lichamelijke opvoeding of spelletjes. Allemaal in kleine groepen die ongeveer hetzelfde niveau hebben. Op vrijdagmiddag maken we (allemaal) de klas schoon en/of dansen we en maken muziek. Muziek en dans is altijd een feestje!
door Stichting Lumen Mundi 28 februari 2026
16 Januari arriveerde Anja in Sandema. De volgende maandag kwam ze voor het eerst naar school. Ze was een beetje nerveus, omdat ze geen leerkracht is en ook niet gewend is om te werken met kinderen met een beperking. Maar ze heeft fantastisch werk geleverd! Om eerlijk te zijn deed ze alles waar wij geen tijd voor hebben. Ze las met de kinderen, maakte veel kunstwerken (maakte een ketting van rietjes (die de kinderen nog steeds dragen), maakte pompons met iedereen, maakte olifantengezichten om wat spraaklessen te geven..... en nog veel meer! Ze gaf ook alle kinderen nieuwe kleding; Ze bracht nieuwe boeken, nieuwe materialen en, last but not least: een koel-vries combinatie! We zijn daar erg blij en dankbaar voor. Wat de kinderen het leukst vonden, was de ballonman. Anja bracht ballonnen mee die je aan elkaar kunt knopen. Dat is heel bijzonder. Ze maakte er een man van. De man hing aan het plafond en de kinderen zaten eromheen, in een grote cirkel. Ze hadden allemaal een stuk karton. Godfred speelde op de trommel: luid betekende snel zwaaien en zacht trommelen betekende langzaam zwaaien. Toen de kinderen hard wapperden, danste de ballonman wild, en als de kinderen langzaam wapperden, danste de ballonnopper langzaam. Het was hard werken en heel leuk! Anja, heel erg bedankt voor alles wat je hebt gedaan. (Ik weet dat ik niet alles heb genoemd). En wij allemaal, personeel en kinderen, willen graag dat je nog eens komt!
door Stichting Lumen Mundi 28 februari 2026
Father Isaac nodigde ons uit om ons kerstspel op te voeren in Chuchuliga, in zijn kerk. Natuurlijk gingen we daarheen. Het is een enorm avontuur voor onze kinderen. Het was tijdens de vakantie, dus dat maakte het ook een avontuur voor de staf. Op zaterdag gingen Kojo, Asiawon en Margreet naar Chuchuliga om te zien hoe we alles zouden organiseren en om de kleding en rekwisieten mee te nemen. Dat duurde lang, want er was een vergadering gaande met het voetbalteam. Op zondag ging Margreet vroeg in de ochtend Asiuk en Saviour ophalen in Siniensi. Daarna alle andere kinderen. Sommige ouders waren het vergeten, dus moesten we vaak wachten. Maar uiteindelijk waren we net op tijd in de kerk voor de mis. Na de mis kleedden we ons om en het publiek ging naar buiten. Oh... Optreden in een andere plaats is moeilijk! David, onze engel Gabriël, had geen idee waar hij heen moest. En zelfs het personeel was vergeten dat je niet hard kunt praten als je alleen achter een mat staat! Maar het was geweldig! Het publiek was erg enthousiast. Ze lieten het horen door luid te klappen, maar ook door te doneren! Wauw! Als afsluiting gingen we naar Sandema voor een maaltijd in het gemeenschapscentrum. Het was een geweldige, nieuwe ervaring!
door Stichting Lumen Mundi 15 november 2025
Op kraamvisite
door Stichting Lumen Mundi 4 november 2025
Pinda's oogsten
door Stichting Lumen Mundi 4 november 2025
Verjaardag Richard!
door Stichting Lumen Mundi 4 november 2025
Hoeveel mensen passen er in de bus?
3 november 2025
Let's talk about being sick
door Stichting Lumen Mundi 3 november 2025
Awa day (onze dag)
door Stichting Lumen Mundi 3 november 2025
Regenseizoen pech